ACORAZADOS (part.2)

Pois por acó sigo, nesta ocasión dándolle un repasiño a algúns dos nosos escarabellos.
Nesta entrada todos pertencen a familia cerambycidae, para min os máis fermosos de tódolos nosos acorazados.
Algúns escarabellos desta familia xa foron mencionados na primeira parte dos acorazados.


Tamén coñecidos como longicornios pola gran lonxitude que acadan as antenas en moitas das súas especies, os cerambycidos son unha familia composta por máis de 25.000 especies.
Son escarabellos polífagos que soen ter unhas cores que lles permiten mimetizarse co medio, pola contra un importante número destos, contan con cores aposemáticas que imitan as das abellas ou as vésporas (mimetismo batesiano), chegando a copiar tamén os seus áxiles movementos, confundindo así ós seus depredadores que os teñen por perigosos a pesares de non ser tal. 

Arophalus ferus (Mulsant, 1839) 
Lonxitude: 8-28mm.

Especie paleártica que podemos atopar en toda a península e nas Illas Baleares, en Galicia está presente en todas as provincias.

Aparece como adulto entre os meses de xuño e setembro, é unha especie de costumes nocturnas que frecuentemente se sente atraída pola luz.

As súas larvas aliméntanse da madeira seca das coníferas, producíndose a súa pupación a comezos do verán.

Arophalus ferus (O Barqueiro)

Arophalus ferus (O Barqueiro)

Arophalus ferus (O Barqueiro)

Arophalus ferus parasitado (O Barqueiro)

Plagionotus detritus (Linnaeus, 1758)

Lonxitude: 5-19mm.

Especie Euromediterránea que aparece distribuída por toda a península aínda que só no norte chega a ser abondoso, está asociado as masas de frondosas tendo unha marcada preferencia polos robledais. Os adultos aparecen entre abril e xullo movéndose entre os troncos mortos, con frecuencia aliméntanse das exudacións das frondosas enfermas ou feridas.

As súas larvas aliméntanse baixo a cortiza das ramas das frondosas, introducíndose no leño tan só cando lles chega a hora de pupar. 

A súa coloración aposemática non é máis que un disfraz de avéspora para despistar a posibles depredadores, posto que este escarabello é totalmente inofensivo. Sorprende especialmente nesta especie a velocidade nos seus movementos e a velocidade con que despega e aterriza nos troncos, dende logo, ollado dende lonxe non dá sensación de ser un escarabello.

Plagionotus detritus (O Barqueiro)

Cópula de Plagionotus detritus (O Barqueiro)

Plagionotus detritus (O Barqueiro)

Cópula de Plagionotus detritus (O Barqueiro)

Clytus arietis (Linnaeus, 1758)

Lonxitude: 5-15 mm

Especie euroasiática, común en toda a península, escepto en Andalucía donde parece non estar presente.

de novo o imago presenta as cores dunha avéspora para enganar ós depredadores.

As larvas desta especie son extremadamente polífagas alimentándose de infinidade de árbores, arbustos e prantas, estas pupan durante o inverno, emerxendo como adultos entre os meses de maio e agosto.

Clytus arietis (Praia de Bares)

Clytus arietis (Praia de Bares)

Cribroleptura stragulata (Germar, 1824)

Lonxitude: 10-15 mm.

Especie presente únicamente na península ibérica e na rexión pirenaica francesa, na península  falta tan só en Andalucía.

A súa gran variabilidade cromática deu lugar a máis de unha vintena de variedades. 

Os adultos sóen alimentarse de diferentes flores especialmente umbelíferas.

As súas larvas aliméntanse de troncos secos de coníferas, tarda dous anos en completar o seu ciclo, aparecendo os imagos entre maio e agosto.

Cribroleptura stragulata (O Barqueiro)

Cribroleptura stragulata (O Barqueiro)

Cribroleptura stragulata (O Barqueiro)

Rutpela maculata (Poda, 1761)

Lonxuitude: 14-20mm.

Nesta especie as distintas combinacións de cores, dan lugar a máis de oitenta variedades distintas repartidas por toda a rexión paleártica, dende Siberia ata a Península Ibérica, sendo moi abondosa na metade norte desta.

Sen dúbida esta é a especie que máis teño atopado pola zona, chegando a contar máis de un cento de exemplares tan só na praia de Bares nunha mañá.

Os adultos voan entre os meses de maio e agosto acudindo durante o día a alimentarse sobre distintas flores, especialmente umbelíferas.

As súas larvas aliméntanse da madeira morta de gran variedade de frondosas e ocasionalmente de coníferas, necesitando de dous anos para completar o seu ciclo.

Rutpela maculata (praia de Bares)

Rutpela maculata (praia de Bares)

Cópula de Rutpela maculata (praia de Bares)

Sinto ser tan pesadiño co tema, pero teño que teimar en que todos estos seres son altamente beneficiosos para os ecosistemas, ven como descompoñedores de materia nos seus primeiros estadíos, ven como polinizadores na súa fase adulta ou ven como fonte de alimento para infinidade de animais, que serán quenes finalmente teñan que manter o equilibrio, evitando así as temidas pragas. Pragas que por outro lado, non son máis que a resposta a unha mala xestión das nosas leiras e montes, nas que decidimos sustituir o traballo incansable e gratuíto de morcegos, micromamíferos, páxaros, anfibios, reptís...  por un caro producto químico do que dependeremos sempre e con peores resultados a larga.

Agora si... sen moito máis que engadir despídome polo momento un saúdo e moitas gracias por me ler.

ACORAZADOS

Os coleópteros forman o grupo máis amplio de toda a natureza (375.000 especies), caracterízanse por seren insectos mastigadores e por ter dous pares de ás, unhas denominadas élitros que están endurecidas para protexer o segundo par, membranoso e plegado que utilizan para voar. Presentan metamorfosis completas con larvas compodeiformes (aplanadas) ou con forma de eiruga.
Na nosa comarca podemos atopar unha grande cantidade de coleópteros pertencentes a diversas familias, pero se un ten que ser o rei, sen dúbida, será o escornabois (Lucanus cervus)

Lucanus cervus

Pertence a familia Lucanidae, sendo o coleóptero máis grande de Europa. teñen un marcado dimorfismo sexual tendo os machos unhas impoñentes mandíbulas e un maior tamaño que as femias.

Dimorfismo sexual.

Estas poñen os ovos nos troncos de caducifolias en descomposición en especial de carballos, estes eclosionan nun par de semanas, penetrando as larvas no tronco, donde se alimentarán con gran voracidade os seguintes 5 anos, podendo alcanzar os 10 cm de longo. Pasado este tempo constrúe unha cámara ó final dunha das galerías, donde se producirá a metamorfose, esto pensase que sucede no outono, hibernando entón na propia cámara, para emerxer como adulto na primaveira-verán do ano seguinte.
A súa existencia como adulto é curta non pasando do mes de vida, tempo que ocupa en intentar aparearse e alimentarse de saiva e do zume de frutas en descomposición.

Desencontros entre machos.

Detalle das mandíbulas do macho.

Nin que decir ten que esta especie está en grave recesión en toda Europa sendo xa unha rareza en moitos puntos. As causas, o de sempre, perda de hábitat (sobran as palabras), a caza para coleccionistas particulares e os pesticidas. Na nosa bisbarra eu so poido aportar datos do concello de Mañón donde no que vai de ano puiden observar un total  de 43 exemplares dos cales só 13 eran femias (sen descartar que algún fose contado en máis dunha acasión). Este ano tiven a sorte de poder obsevar dúas cópulas, unha que non superou os 30 minutos e outra de máis de dúas horas.
A pesar de atopar varios machos enfrentados non observei ningunha pelexa como tal, parecendo tan só accións de carácter intimidatorio, aínda que tamén se poden enfrentar coas súas mandíbulas ata que un perde o equilibrio caéndo dunha rama ou quedando revirado.
O escornabois é unha especie "protexida", estando incluída no anexo II da directiva hábitats, no II do convenio de Berna e como especie de interés especial en España.

Cópula.

Outro acorazado que podemos atopar pola nosa terra é o escarabello mimotauro ou cornudo das bostas (Typhaeus typhoeus)

Macho de Typhaeus typhoeus

Pertence a familia Geotrupidae.
Neste caso tamén o dimorfismo sexual é importante, tendo o macho unhas características protuberancias en forma de cornos moito maiores que as femias.
Viven en zonas arboladas e aliméntanse de excrementos especialmente de coello, ovellas e corzos.
Escarban grandes madrigueiras ó pé dos escrementos nas que depositan os seus ovos, en torno a 12, tan só un por galería, deixando unha pequena cantidade de escrementos ó alcance da larva, logo tapan a entrada e os adultos morren. A diferencia da maioría dos coleópteros galegos estes entran en actividade no inverno pasando un periodo de estivación no que permanecen no interior da madrigueira aletargados.
Non sei da abundancia destos escarabellos na nosa comarca posto que só puiden observar un par deles na miña vida.

Longuicornio negro e dourado (Leptura aurulenta)

Leptura aurulenta (femia)

Especie que pertence a familia cerambycidae.
Ten un dimorfismo sexual importante, neste caso as femias son visiblemente maiores e con antenas douradas mentres que o macho é menor e de antenas negras. Ó igual que o escornabois pon os ovos sobre a madeira morta das caducifolias, as larvas xilófagas aliméntanse da madeira morta durante tres anos para logo facer a metamorfose nunha cámara e emerxer no verán como adultos.

Soe frecuentar flores aínda que é máis habitual atopalo en paos e tocóns.

Xa para rematar esta entrada nomear outro Cerambycido, o Prionus coriarius xa mencionado neste blog e que estas semanas tiven a sorte de atopar en dúas ocasións, ambas á media noite e revoloteando cerca das farolas.

Sen moito mái que engadir despídome polo momento, moitas gracias a todos por me ler.

O tal Prionus

Este fermoso escarabello que apareceu pousado nun choupo, por terras do Barqueiro, é un macho de Prionus coriarius.


É un gran cerambycido,que pode chegar a medir ata os 45 mm, ten unha actividade nocturna ou crepuscular.

Aliméntase principalmente da madeira morta das cada vez máis escasas caducifolias da nosa bisbarra, polo que se sin ter coñecemento ningún da poboación nin da distribución deste espectacular escarabello pola nosa terra, case poido asegurar, que por desgracia non é moi abundante. E seguirá sin selo mentres entre outras cousas, non poñamos parada á cada vez máis abafante poboación de eucalypto.

E se por un casual a femia deste coleóptero atopa o tronco dun carballo morto poñerá os ovos na cortiza.

Unha vez que as larvas eclosionan, penetran e viven durante un breve periodo alimentándose baixo a cortiza, para máis tarde penetrar no tronco facendo galerías e alimentándose da madeira morta.

O seu ciclo de vida dura uns tres anos, e saen como adultos nos meses de verán.

Sen moito máis que decir e desexando que este escarabello siga revoloteando nas noites de verán desta bisbarra, despido esta nova entrada.

Un saúdiño e moitas gracias por me ler.